Vaubandam (Barrage Vauban)
Bij de ingang van de Petite France ligt de Vaubandam, een versterkte brug met sluis over de Ill, tussen 1681 en 1688 gebouwd naar plannen van Vauban. Hij moest bij een aanval het land ten zuiden van de stad onder water zetten en herbergt nu een galerij met beelden. Het gratis dakterras biedt een van de mooiste uitzichten op de Ponts Couverts en de kathedraal.
Een wapen van water
Nadat Straatsburg in 1681 bij het Franse koninkrijk kwam, zag Vauban de plek waar de Ill de stad binnenstroomt als een zwakke schakel in de verdediging. De middeleeuwse Ponts Couverts volstonden niet meer om de zuidflank te beschermen. Zijn idee: door de schuiven te sluiten het water op te stuwen en akkers en boomgaarden stroomopwaarts te laten onderlopen, zodat vijandelijke troepen vast zouden komen te zitten. Ingenieur Jacques Tarade leidde de bouw naar zijn plannen. Het bouwwerk heette ook meelsluis of kazematbrug.
Dertien bogen over 120 meter
De 120 meter lange dam overspant de Ill met dertien bogen voorzien van schuiven. Het stenen bouwwerk met smalle openingen contrasteert met de vakwerkhuizen van de nabije Petite France. Sinds 1971 is het ingeschreven als historisch monument, en in 1995 volgden de muren van het versterkte sluissysteem. Vanaf de kades sluit het het zicht over de Ill af als een wal op het water.
Een beeldengalerij onder de gewelven
De publieke doorgang door de dam doet nu dienst als galerij, met beelden en gipsafgietsels van beelden van de kathedraal in het halfduister van de gewelven. Zo zie je van dichtbij figuren die je anders alleen met je hoofd in je nek bij de portalen ziet. Een paar minuten doorlopen, en het combineert prima met de klim naar het terras en een wandeling langs de Ill naar de Petite France.
Het terras met zicht op de Ponts Couverts
Twee binnentrappen en een lift leiden naar het dak, ingericht als panoramaterras. Zo'n honderd meter stroomafwaarts staan de Ponts Couverts met hun vierkante torens, daarachter de daken van de Petite France en in de verte de spits van de kathedraal. De toegang is gratis, met openingstijden die per seizoen verschillen en in de zomer langer zijn. Vooral aan het eind van de dag is het er mooi, als het lage licht de gevels verguldt.
Veelgestelde vragen
Waar ligt de Vaubandam?
Aan de Ill, aan de westpunt van het historische centrum, net stroomopwaarts van de Ponts Couverts en de Petite France. Vanaf de kathedraal loop je er door de oude stad naartoe.
Moet je betalen voor het panoramaterras?
Nee, het terras en de binnengang zijn vrij toegankelijk. De openingstijden van het terras verschillen per seizoen; kijk vooraf op de website van de stad Straatsburg, zeker in de winter wanneer het eerder sluit.
Waarvoor diende de Vaubandam?
Het was een verdedigingswerk: door de schuiven te sluiten kon de Ill worden opgestuwd en het land ten zuiden van de stad onder water gezet om een vijandelijk leger tegen te houden. Het werd van 1681 tot 1688 gebouwd naar plannen van Vauban.
Wat kun je in de buurt bezoeken?
De Ponts Couverts liggen net stroomafwaarts, en daarachter begint de Petite France met haar vakwerkhuizen en sluizen. Loop door naar de Thomaskerk en de kathedraal voor een wandelrondje door het historische centrum.
Wikimedia Commons — Claude TRUONG-NGOC · Wikimedia Commons — Gzen92
